Dzień Metalowca

„Kierujemy się zatem ku fabryce. Idziemy środkiem jezdni, wojskowe buty dudnią o asfalt. [...] Strzeżcie się, goście i rezydenci Fabryki Amortyzatorów – oto nadciąga pięcioosobowa brygada dukielskich metalowców! Hail and kill!!!
Gdybyście zobaczyli miny tych wszystkich odświętnie ubranych robotników i przywykłych do garniturów działaczy partyjnych, którym przerwaliśmy ich socjalistyczne rytuały… [...]
Dzień Metalowca, owszem – czyli pracownika branży metalurgicznej. Koncert? Będzie, a jakże – po zakończeniu części oficjalnej wystąpi zasłużony zespół ludowy Swaty”.

Jarosław Szubrycht, Skóra i ćwieki na wieki. Moja historia metalu.

Dzień Metalowca jest przykładem tzw. podwójnego desygnatu, czyli (mówiąc wprost) oznacza dwie rzeczy jednocześnie. Nie zawsze tak jednak było, a historia owej dwoistej natury jest na wskroś polska – i jest to powód do dumy! U szczytu socjalistycznego kultu pracy Dzień Metalowca był okazją do celebracji przemysłu metalurgicznego i koślawą zachętą do ustanawiania nowych rekordów wyrabiania normy. Dziś, co prawda, kult pracy ma się równie dobrze, jak pół wieku temu, ale za to w Dniu Metalowca nie przychodzimy już do huty na oficjalne celebracje, ale do klubów muzycznych: przyodziani w ćwieki i glany, gotowi do headbangingu.

Fani i fanki muzyki metalowej: do tegorocznych obchodów Dnia Metalowca będzie można włączyć także wizytę w kinie, by zobaczyć legendarny mockument Roba Reinera poświęcony pewnej ekscentrycznej (niestety nieistniejącej!) kapeli. Zapraszamy na podwójny seans: „Oto Spinal Tap”, słynnego portretu trasy koncertowej zespołu o dziwnej zajawce na Stonehange, wygrywającego dźwięki wywalające poza skalę, którego perkusiści giną w tajemniczych okolicznościach, oraz „Spinal Tap II: To nie koniec” – powrót do przeszłości i reunion kultowego bandu w jednym.

Między seansami zapraszamy na dyskusję poświęconą kulturze metalowej w Polsce z udziałem filmoznawcy Miłosza Stelmacha, pisarza Łukasza Orbitowskiego i dziennikarza Jarosława Szubrychta (prywatnie – czasem w przeszłości, czasem w teraźniejszości – także słuchaczy i fanów metalu). Jak ta kultura powstała? Co znaczyła dla publiczności późnego PRL-u? Jak to się stało, że grupy muzyczne światowej sławy odwiedzały Polskę? Jak kultura metalowa morfowała, zmieniała się na przestrzeni ostatnich dekad? Jak wygląda dziś?

Biogramy gości:

Jarosław Szubrycht – dziennikarz „Gazety Wyborczej”, prowadzi audycję „Ciężko na sercu” w Trójce. Head of Communications w Mystic Festival, dyrektor artystyczny Music Week Poland. Twórca i redaktor naczelny magazynu o polskiej muzyce „Gazeta Magnetofonowa” (2015–2020). Wcześniej współpracował m.in. z „Polityką”, „Przekrojem”, Interią, Onetem i Antyradiem, prowadził portale T-Mobile Music i Red Bull Muzyka. Autor i tłumacz książek, głównie o tematyce muzycznej i biografii, m.in. Andrzeja Zauchy, Vadera, Slayera i Maryli Rodowicz. Za „Skórę i ćwieki na wieki. Moją historię metalu” nominowany był do Nagrody Gdynia.

Łukasz Orbitowski – jeden z najciekawszych polskich prozaików, autor m.in. powieści „Kult”, „Wróg” i „Inna dusza”. Nagrodzony Zajdlem i Paszportem Polityki, nominowany do nagrody Nike. Kiedyś robił programy telewizyjne, obecnie prowadzi zajęcia literackie w krakowskim więzieniu. Słucha metalu, podnosi ciężary. Mieszka z synem w Krakowie.


projekcje w ramach cyklu

29.03.2026, godz 16:00
Sala Stolica
Informacje dodatkowe Wstęp: Agata Smolnicka - Woźniak | Po projekcji rozmowa | Goście: Jarosław Szubrycht, Łukasz Orbitowski | Prowadzenie: Miłosz Stelmach
Kronika Projekcja z nośnika DCP | Napisy polskie
    
29.03.2026, godz 18:30
Sala Stolica
Kronika Projekcja z nośnika DCP | Napisy polskie