• KUP BILET

Gdy w latach 20. Victor Sjöström został zaproszony przez wytwórnię Metro-Goldwyn-Mayer, był już klasykiem szwedzkiej szkoły filmowej (Terje Vigen, Banici, Furman śmierci). Piątą produkcją Szweda zrealizowaną w USA okazała się Szkarłatna litera, adaptacja poczytnej powieści Nathaniela Hawthorne’a. Bezpośrednie zaangażowanie w projekt największej gwiazdy studia Lillian Gish zapewniło niemal półmilionowy budżet – i to wbrew sprzeciwom Louisa B. Mayera, obawiającego się protestów grup religijnych pod kinami. Marketing mimo wszystko postawił na obrazoburcze reklamy, sugerując, że film odsłoni prawdziwe oblicze niewierności. Fabuła w istocie ukazywała zakazany romans zamężnej kobiety Hester Prynne (Gish) z pastorem Arthurem Dimmesdale’em (szwedzki amant Lars Hanson), ale ostrze krytyki Sjöströma zostało wymierzone w hipokryzję purytańskiej społeczności w Nowej Anglii.

Tytułowa litera „A” (adulteress – cudzołożnica), którą napiętnowano protagonistkę, nabiera nowych znaczeń. Drobne gesty reżysera (symbole jak kanarek uciekający z klatki, kameralne spotkania kochanków kontra bombastyczne sceny grupowe, natura skonfrontowana z dusznym XVII-wiecznym Bostonem) przesunęły tonację filmu z melodramatu ku psychologicznej głębi. Mimo upływu stu lat nadal wrażenie robi wizualna strona produkcji (światłocienie Hendrika Sartova, efektowne scenografie Cedrica Gibbonsa i Sidneya Ullmana), a subtelna kreacja Gish pozostaje perełką kina niemego.

By the time Victor Sjöström was invited to Hollywood by Metro-Goldwyn-Mayer in the 1920s, he was already a towering figure of Swedish silent cinema, with films such as Terje Vigen, The Outlaw and His Wife and The Phantom Carriage behind him. His fifth American production was The Scarlet Letter, an adaptation of Nathaniel Hawthorne’s widely read novel. The direct involvement of the studio’s biggest star, Lillian Gish, secured the film a budget of nearly half a million dollars, despite the objections of Louis B. Mayer, who feared protests from religious groups outside cinemas. Even so, the marketing leaned into the film’s provocative potential, suggesting that it would reveal the true face of infidelity. The story did indeed centre on the forbidden romance between the married Hester Prynne (Gish) and the Reverend Arthur Dimmesdale (the Swedish leading man Lars Hanson), but Sjöström’s real target was the hypocrisy of the Puritan community in New England.

The titular letter “A”, used to brand the heroine as an adulteress, gradually takes on new meanings. Through subtle directorial gestures – symbols such as a canary escaping its cage, the intimate meetings of the lovers set against bombastic crowd scenes, and nature contrasted with the stifling atmosphere of seventeenth-century Boston – the film shifts from melodrama towards genuine psychological depth. A century later, its visual richness still makes a powerful impression: Hendrik Sartov’s chiaroscuro lighting, the striking sets by Cedric Gibbons and Sidney Ullman, and Gish’s exquisite, understated performance all remain among the treasures of silent cinema. 

Opis festiwalowy

Maciej Kowalczyk